Werk jij vanuit loyaliteit in het familiebedrijf van je ouders of omdat je het echt graag zelf wil?
Af en toe ontmoet ik opvolgers in het familiebedrijf die met een soort van lotsbestemming lijken te zijn geroepen om de leiding van het bedrijf op zich te nemen.
Waarom lotsbestemming? Ze worden naar voren geschoven door andere familieleden of er rust een verwachting vanuit de overdragende generatie, die koestert de hoop dat het bedrijf binnen de familie zal voortbestaan.
De aantrekkingskracht van loyaliteit naar het familiesysteem is voor ons als mens zo overweldigend groot. Het is vaak een diepgeworteld, haast onbewust gevoel.
Je hebt ten slotte je leven aan dit systeem te danken.
De keuze van een kind om op te volgen lijkt voort te komen uit een soort van liefdevolle plichtsgetrouwheid, maar is het werkelijk een eigen verlangen? In sommige gevallen niet en dat heeft desastreuze gevolgen. Voor de familieband, voor de gezondheid van het bedrijf en voor de gezondheid van de familieleden.
Het gevoel van voorbestemd zijn draagt een zware last met zich mee en wordt vaak in stilte gedragen, zonder er expliciet over te spreken.
Onlangs hoorde ik een opvolger letterlijk zeggen: ‘Iemand moet het doen, dus daarom doe ik dit.’ Deze opvolger ervoer een ongelooflijke druk om op te volgen in leiding. Niemand in de familie had dit eerder gehoord. Dit doorbrak de impasse waarin de familie vastzat. Opeens kwam er een hele andere kijk op het opvolgingsvraagstuk, waardoor er ruimte ontstond voor andere keuzes.
Het is daarom van essentieel belang dat een opvolger de kans krijgt zich in een veilige setting te uiten, zodat zowel de opvolger als het bedrijf kunnen gedijen in een sfeer van gezonde groei, welzijn en geluk. Als familie is het lastig, of eigenlijk onmogelijk om dit proces zelf te begeleiden, omdat je allemaal deel uitmaakt van het systeem en er moeilijk van een afstand naar kunt kijken.
Wil jij dus de opvolging in jullie familiebedrijf goed regelen, waarbij iedereen gehoord en erkent wordt, zorg er dan voor dat er een onafhankelijke derde is die het proces meer vanuit neutraliteit kan leiden. Zodat alles besproken wordt wat besproken dien te worden en dat er gezien mag worden wat er gezien moet worden. Dit voorkomt veel gedoe in de familie en in het bedrijf én er ontstaat helderheid.
